حمد الله مستوفي قزويني

564

تاريخ گزيده

هر قوم و قبيله را پيشوائى بوده و يك كس بر همگنان حاكم نمىبود و كس رغبت نمىكرد كه تمامت را در حكم خود آرد و ايشان تولى بپادشاهان و حكام ختاى بيشتر كردندى و اقوام ايشان پيوسته با همديگر در محاربه بودند و هرگز در ميان ايشان دينى و شريعتى و حلالى و حرامى نبوده . شرح قبائل و شعب ايشان بر سبيل اختصار بسياقت [ 1 ] ياد خواهيم كرد . و الله الموفق باتمامه . فهرست اقوام و قبائل مغول كه خود را بمغول ماننده كرده‌اند [ بموجبى كه در جامع - التواريخ از مصنفات خواجهء سعيد ، رشيد الحق والدين ] [ 2 ] ، طاب ثراه منه قبايلى كه جهت قدمت زمان تحقيق شعب ايشان معلوم نشد [ 3 ] منه قبائلى كه اكنون ايشان را مغول مىخوانند چنان كه پيشتر كه دولت تاتار بوده همه را تاتار مىگفتند و همچنان اكنون در ولايت مغرب و فرنگ و هند و غير آن همه را تاتار مىخوانند و نام اصلى ايشان مغول نبوده چه اين نام بعد از تقرب نامهاى جماعت اختراع كرده‌اند : جلاير اين شعب از ايشانند جايت توقراوت قنكفائوت كومسائوت

--> [ 1 ] - ر : به ترتيب سياقت - ق : بر سبيل سياقت . [ 2 ] - ق : « بموجب آنكه در جامع التواريخ از تصانيف مخدوم سعيد شهيد خواجه رشيد الدين طاب ثراه آمده » . [ 3 ] - ب : قبائلى . . . زمان بتحقيق انساب ايشان مشغول نشده‌اند - ر ، ف : . . . انساب ايشان مغول ( مشغول ظ . ) نشده .